Mentor of coach in het VO: wat betekent dat en wat heb je nodig?

sociale media en zelfbeeld van jongeren

Ben jij dit schooljaar (voor het eerst) mentor of coach? In het VO is een mentor of een coach een docent die een groep leerlingen onder zijn of haar hoede neemt en de leerlingen begeleidt en adviseert waar dit nodig is. De mentor of coach ondersteunt leerlingen steeds meer eigenaar te worden van hun leerproces. Je bent als mentor of coach de spil in het begeleidingsproces van leerlingen. Het is dan ook belangrijk om je goed voor te bereiden op deze belangrijke en veelzijdige taak. Je moet niet alleen het leerproces van je leerlingen nauw in de gaten houden, maar je moet ook gesprekken voeren met ouders, het sociale klimaat in de klas bevorderen, enzovoorts. In dit artikel geven we praktische tips voor iedereen die al mentor is of dat komend schooljaar gaat worden.

De rol van een mentor in het VO: wat houdt dat precies in?

Je hebt als mentor echt een andere rol dan als docent. Je bent de spil in het begeleidingsproces van je leerlingen. Je bouwt een persoonlijke band op met je leerlingen, je bent geduldig, betrokken en empathisch. Je ondersteunt hen niet alleen bij het leerproces, maar je biedt ook een luisterend oor als zich problemen voordoen in bijvoorbeeld de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Mentor en ouders

Je bent als mentor of coach het eerste aanspreekpunt voor ouders en verzorgers. Vroegtijdig kennismaken met ouders is een belangrijke succesfactor om de ouderbetrokkenheid te versterken. Een persoonlijke kennismaking met ouders aan het begin van het schooljaar en het uitwisselen van verwachtingen, zal zijn vruchten afwerpen in het hele schooljaar. Het beste moment voor een startgesprek is ergens in de eerste twee à drie weken van het schooljaar. Er zijn ook scholen die alle startgesprekken op de eerste schooldag van het nieuwe jaar organiseren.

Mentor en positieve groepsvorming

Uiteraard wil je als mentor van je klas een groep maken en een veilig klimaat creëren. Een positieve relatie tussen docent en leerling is de basis voor een goede groepsdynamiek. Besteed aandacht aan je leerlingen, hun thuissituatie, hobby’s, enzovoorts. Vertel iets persoonlijks over jezelf. Om een positieve groepsvorming voor elkaar te krijgen moet je aandacht besteden aan de groepsdynamiek in de klas en moet je ook gedurende het hele schooljaar werken aan sociaal-emotionele vaardigheden. Kies werkvormen die bijdragen aan positieve groepsvorming. Een veilig klassenklimaat is essentieel om gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken in de klas, bijvoorbeeld bij een heftige gebeurtenis, (cyber)pesten, enzovoorts.

Mentor en collega’s

Als mentor ben je ook het aanspreekpunt voor collega’s. Om alles in goed banen te kunnen leiden, heb je ook je collega’s nodig. Informeer hen tijdig over de behoeften van je mentorleerlingen. Vraag aan je collega’s of ze tips voor je hebben. Zorg voor korte lijnen, want alleen samen kunnen jullie het leerproces van de leerlingen bevorderen.

Mentor en de individuele leerling

Houd het individuele welzijn van je leerlingen goed in de gaten en grijp indien nodig in. Iedereen is anders en iedere leerling heeft specifieke begeleiding nodig. Voor jou als mentor is de taak om naar een leerling te kijken, te luisteren en jouw begeleiding daarop af te stemmen. Met een persoonlijke relatie kun je als mentor of als coach het verschil maken.

Invulling mentorlessen

Als mentor sta je centraal binnen het leerproces van je leerlingen. Je begeleidt en ondersteunt hen actief. Je wilt je leerlingen met het zich eigen maken van studievaardigheden en leerstrategieën zoals plannen, aantekeningen maken, samenvatten, enzovoorts. Het meest effectief is om dit te doen op het moment dat een leerling het ook echt nodig heeft. Leerlingen stromen uit het basisonderwijs met zeer verschillende beheersingsniveaus van studievaardigheden en sociaal-emotionele vaardigheden het voortgezet onderwijs binnen. Aandacht voor effectieve leerstrategieën en andere belangrijke thema’s mogen daarom niet ontbreken in de mentorlessen.

Slim Studeren VO voor mentorlessen

Slim Studeren VO is een compleet online programma (doorgaande leerlijn) die docenten kunnen gebruiken voor studiebegeleiding van leerlingen, coachuren, burgerschap en loopbaanoriëntatie en –begeleiding (LOB). Het is ontwikkeld in samenwerking met onderwijsprofessionals, professionals uit de zakelijke en sociale branche, leerlingen en ouders. Het is een aanbod is zo in ingericht dat leerlingen hun kennis en vaardigheden kunnen verbreden en verdiepen op een manier die past bij hun talenten en ambities. Het programma ontzorgt docenten en is zeer compleet, breed inzetbaar eenvoudig in gebruik en wordt regelmatig geactualiseerd.

Je kunt met dit programma tegen een voordelig tarief schoolbreed een vaste basis van effectieve kennis en vaardigheden aanbieden. Leidinggevenden hebben de mogelijkheid om te zien welke onderdelen wel of niet zijn behandeld door docenten. Het programma bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Module vaardigheden: studievaardigheden en sociaal-emotionele vaardigheden
  • Module Mediawijsheid en privacy
  • Module Burgerschap
  • Loopbaanoriëntatie (LOB)
  • Toolbox Docent

Vraag een DEMO aan voor meer informatie over Slim Studeren VO.

Disclaimer : De informatie in deze blog is met grote zorg samengesteld op basis van beschikbare wetenschappelijke literatuur en praktijkervaring. Ondanks deze zorgvuldigheid kunnen aan de inhoud geen rechten worden ontleend. Organisaties en onderwijsprofessionals wordt geadviseerd om bij beleidskeuzes altijd rekening te houden met de eigen context en actuele wet- en regelgeving.

Deel dit artikel via:

Gerelateerde artikelen

Loopbaanontwikkeling in het voortgezet onderwijs: waarom speelt elke docent een rol?

Het voortgezet onderwijs speelt een belangrijke rol in het voorbereiden van leerlingen op hun verdere studie-, loopbaan- en levenskeuzes. Steeds meer onderzoek laat zien dat loopbaanontwikkeling het sterkst tot zijn recht komt binnen een schoolbrede aanpak, waarbij docenten, mentoren en decanen samenwerken. Docenten spelen hierin een belangrijke rol. Zij hebben dagelijks contact met leerlingen, kennen hun talenten en interesses en kunnen leerlingen helpen om verbanden te leggen tussen wat zij leren en de wereld buiten school.   Loopbaanontwikkeling begint niet bij de profielkeuze Veel scholen besteden vooral aandacht aan loopbaanoriëntatie op momenten waarop leerlingen een keuze moeten maken. Denk aan de overstap naar een profiel, vervolgopleiding of stage. Toch blijkt uit internationaal onderzoek dat loopbaanontwikkeling veel meer is dan het maken van een eenmalige keuze. Het gaat om het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en zelfinzicht die jongeren helpen om gedurende hun leven passende keuzes te maken. Het onderzoek van Rice

Lees meer

Groepsvorming in de eerste schoolweken: wat kunnen we van Scandinavië leren?

De eerste weken van het schooljaar zijn van grote invloed op hoe een klas zich ontwikkelt. In deze periode leren leerlingen elkaar kennen, verkennen zij hun positie binnen de groep en ontstaat de basis voor gedrag, samenwerking en het leerklimaat. Veel landen erkennen het belang van groepsvorming in de eerste schoolweken. In Scandinavië is er veel aandacht voor welzijn, gelijkwaardigheid en verbondenheid binnen de klas. Leerlingen moeten zich veilig, gezien en betrokken voelen voordat zij optimaal tot leren kunnen komen. In plaats van direct te focussen op vakkennis, prestaties en toetsing, kiezen Scandinavische scholen ervoor om eerst te investeren in de groep. Deze benadering biedt waardevolle inzichten voor het voortgezet onderwijs.   Eerst de relatie, dan het leren In Scandinavische klaslokalen staat het opbouwen van relaties centraal. Leerlingen moeten zich veilig voelen, gezien worden en vertrouwen ervaren voordat zij tot leren komen. Onderzoek van onder andere de OECD onderstreept dat

Lees meer

Beeldende vorming: gelukkig kun je creativiteit gewoon in een cijfer vangen

Laten we beginnen met een voorbeeld uit de praktijk. Een leerling krijgt voor het vak Beeldende vorming de opdracht om een zelfportret te tekenen. Iets wat hij nog nooit eerder heeft gedaan. Ze krijgen twee lesuren voor de opdracht. De leerling doet wat hij kan. Hij tekent, probeert, gumt, begint opnieuw. Thuis laat hij zijn werk zien. Hij krijgt tips, hij zoekt zelf wat voorbeelden en filmpjes op internet en gaat oefenen. Stap voor stap ontdekt hij hoe een gezicht is opgebouwd, hoe verhoudingen werken en hoe schaduw diepte geeft. Met zijn nieuwe inzichten en zichtbaar meer vaardigheid komt hij terug op school. Trots neemt hij zijn oefentekening en de bronnen die hij heeft gebruikt mee naar school. Hij wil op school nog een keer proberen. Klaar om te laten zien wat hij heeft geleerd. Alleen komt dat moment niet. Nog voordat hij iets kan uitleggen, krijgt hij te horen

Lees meer