Wat kan je als mentor betekenen voor faalangstige leerlingen?

Heb je ook leerlingen in je mentorgroep die in paniek schieten zodra ze wat meer taken krijgen dan ze normaal gewend zijn? Leerlingen die onzeker worden bij nieuwe of extra taken? Bij de begeleiding van leerlingen met faalangst is het belangrijk dat zij een positief beeld van zichzelf opbouwen (Van Lieshout,2002). De mentor kan faalangstige leerlingen op verschillende manieren hulp bieden. Dit kan individueel of in groepsverband plaatsvinden.

Benoem of herhaal succeservaringen

Leerlingen met faalangst kunnen emotioneel reageren als ze een taak krijgen. “Dit gaat mij niet lukken!” roepen ze dan. Het is dan jouw taak als mentor om ze te herinneren dat ze eerder al goede resultaten hebben behaald voor vergelijkbare taken. Leerlingen vergeten vaak welke successen ze hebben behaald. Successen opsommen is een goede manier om het zelfvertrouwen van je faalangstige leerlingen te boosten.

Verdeel de taak in kleine stukken (deeltaken)

Faalangst kan ertoe leiden dat leerlingen taken niet aandurven die anderen fluitend uitvoeren.  Leerlingen met faalangst hebben moeite met plannen. Leerlingen met actieve faalangst (Depreeuw,1995) werken hard en besteden veel tijd aan het bestuderen van lesstof. Zij komen niet echt toe aan ontspanning. Volgens Depreeuw hebben passief faalangstige leerlingen daarentegen het idee dat het harde werken nergens toe leidt. Hoe meer inspanning, hoe groter de teleurstelling. Deze leerlingen vertonen uitstelgedrag. Ze vervallen in dagdromen, gaan spijbelen en vermijden bepaalde situaties. Voor faalangstige leerlingen werkt het goed om de taak op te delen in deeltaken. Deze kunnen ze stap voor stap afwerken. Beginnen met iets makkelijks, dan iets uitdagender, enzovoorts.

De Pomodoro techniek is zeker aan te bevelen voor deze groep. Lees meer over de Pomodoro techniek of download de gratis poster voor je leerlingen.

Prioriteiten en een goede planning

Leerlingen met faalangst kunnen helemaal opgaan in een moeilijke taak. Ze werken hard en besteden veel tijd aan het bestuderen van lesstof of het maken van een opdracht: “Als dit mij niet lukt, krijg ik een dikke onvoldoende voor dit vak.” Hierdoor vergeten deze leerlingen soms dat ze ook nog ander huiswerk hebben. Help deze leerlingen met het stellen van prioriteiten. Een goede planning geeft duidelijkheid, overzicht en structuur. Om efficiënt te kunnen leren, is het belangrijk dat jouw leerlingen informatie kunnen organiseren en prioriteren. Als mentor kun jij jouw leerlingen daarbij helpen.

Inspiratie voor mentorlessen nodig?

Verrijk je mentorlessen met Slim Studeren VO. Een compleet pakket voor leerling én mentor. Het programma bestaat uit verschillende thema’s: studievaardigheden, sociaal-emotionele vaardigheden, leerstrategieën, groeimindset, mediawijsheid, nepnieuws en phishing herkennen, stop (cyber)pesten, burgerschap, LOB en gezonde leefstijl. De toolbox voor de mentor bestaat uit kant-en-klare-lesbrieven en tips over het mentoraat. Voor de lesbrieven is weinig voorbereidingstijd nodig en de tips worden regelmatig geactualiseerd.

Bronnen

Depreeuw, E. ( 1995) De waarheid over faalangst. Caleidoscoop, 7, 12-15.

Lieshout, T. van (2002). Pedagogische adviezen voor speciale kinderen. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

Meersbergen, E. van & Jeninga, J. (2012). De ecologie van de leerling. Een systeemgericht model voor het onderwijs. Tijdschrift voor Orthopedagogiek, 51, 175-185.

Deel dit artikel via:

Gerelateerde artikelen

versterk de groepsdynamiek in jouw mentorgroep

Desinformatie in de klas: waarom mag dit onderwerp niet ontbreken in het onderwijs

Jongeren groeien op in een wereld waarin informatie altijd en overal beschikbaar is. Via TikTok, Instagram, YouTube, nieuwsapps en groepschats krijgen ze dagelijks een enorme stroom aan berichten te verwerken. Daarom is het belangrijk dat scholen aandacht besteden aan desinformatie en leerlingen leren hoe ze informatie kritisch kunnen beoordelen.   Wat is desinformatie en waarom is het zo lastig te herkennen? Desinformatie is misleidende informatie die bewust wordt verspreid om te manipuleren. Daarnaast is er misinformatie: onjuiste informatie die zonder kwade bedoeling wordt gedeeld. Het verschil zit in de intentie, maar voor jongeren is dat onderscheid vaak moeilijk te maken. In de praktijk blijkt het vaak ingewikkeld om intentie vast te stellen. Daarom is het zinvoller om met je leerlingen te kijken naar de inhoud en het effect van een bericht, in plaats van direct te focussen op de vraag of iets ‘met opzet’ is verspreid.   Waarom is dit

Lees meer

Aantekeningen maken en leren: wat hebben leerlingen nodig?

In veel lessen gaan we er stilzwijgend van uit dat leerlingen wel weten hoe je goede aantekeningen maakt. Schrift open, pen in de hand, luisteren en noteren maar. Net als bij samenvatten blijkt die aanname vaak onjuist. Aantekeningen maken is geen vanzelfsprekende vaardigheid, maar een complexe leerstrategie die expliciet aangeleerd, geoefend en van feedback voorzien moet worden. Wie niet goed leert noteren, leert vaak ook minder diep en dat heeft directe gevolgen voor begrip, onthouden en zelfstandig leren.   De hardnekkige aanname: “dat kunnen ze al” In onderzoek naar leerstrategieën werd jarenlang aangenomen dat leerlingen aan het einde van het voortgezet onderwijs wel fatsoenlijke samenvattingen en aantekeningen konden maken. Die aanname bleek onhoudbaar. Toen samenvatten minder effectief bleek dan verwacht, lag dat niet aan de strategie zelf, maar aan de uitvoering: leerlingen wisten eenvoudigweg niet hoe ze moesten samenvatten. Hetzelfde geldt voor aantekeningen maken. We verwachten een vaardigheid die zelden

Lees meer

Van onrust en conflicten naar rust en samenwerking: sociaal-emotioneel leren in het voortgezet onderwijs

Onrust tijdens de les, leerlingen die door elkaar praten of die zich onttrekken aan groepswerk en conflicten die snel hoog oplopen: voor veel docenten in het voortgezet onderwijs is dit herkenbaar. Een opmerking wordt verkeerd geïnterpreteerd, een groepsopdracht loopt vast of een leerling reageert fel op feedback. Vaak grijpen we in met regels of correcties, maar het onderliggende gedrag keert regelmatig terug. Hoewel steeds meer scholen ervaren dat sociaal-emotioneel leren (SEL) helpt om dit patroon te doorbreken, krijgt sociaal-emotionele ontwikkeling in de praktijk nog vaak weinig structurele aandacht. Regelmatig wordt verondersteld dat leerlingen deze vaardigheden vanzelf ontwikkelen. Door sociaal-emotioneel leren bewust en doelgericht in te zetten, verschuift de focus van het corrigeren van gedrag naar het aanleren van vaardigheden waarmee leerlingen anders leren reageren. Dat leidt tot meer rust in de klas, betere samenwerking en een veiliger leerklimaat.   Wat verstaan we onder sociaal-emotioneel leren? Sociaal-emotioneel leren richt zich op

Lees meer