In een wereld waarin jongeren bijna dagelijks online actief zijn, is het ook belangrijk dat ze leren hoe ze hun digitale privacy moeten beschermen. Leerlingen delen vaak ongemerkt veel persoonlijke gegevens via sociale media, apps of websites. Volgens onderzoek van professor Sonia Livingstone (London School of Economics) beseffen veel jongeren onvoldoende hoe snel hun online informatie verspreid wordt en welke impact dat kan hebben op hun dagelijks leven en schoolprestaties.
Een ander onderzoek toont aan dat jongeren hun privacy vaak wel wíllen beschermen, maar ze weten niet altijd hoe ze dat moeten doen. Hieronder vind je tien praktische én wetenschappelijk onderbouwde tips waarmee leerlingen meer grip kunnen krijgen op hun online privacy. Deze gewoontes dragen bij aan een veiliger digitaal leven, waardoor ze met minder afleiding en stress kunnen leren en andere dingen kunnen doen.
Pas je privacy-instellingen aan op sociale media
Zorg ervoor dat jij bepaalt wie jouw berichten en foto’s te zien krijgen. Zet jouw profiel op ‘alleen vrienden’, beperk wie je kan taggen en voorkom dat onbekenden jouw profiel vinden via zoekmachines. Door je instellingen regelmatig te controleren, voorkom je dat jouw persoonlijke leven openbaar wordt gedeeld.
Voorbeeld: Toen Noor haar TikTok-account op privé zette, merkte ze dat onbekenden haar video’s niet meer konden bekijken. Ze voelde zich daardoor veiliger en kon zich beter focussen op haar schoolwerk.
Google jezelf regelmatig
Door je eigen naam in een zoekmachine te typen, ontdek je welke informatie anderen over jou kunnen vinden. Kom je iets tegen dat je liever verwijdert? Dan kun je via het ‘recht om vergeten te worden’ vragen om de informatie offline te halen.
Voorbeeld: Bram vond via Google een oude forumreactie uit groep 8. Hij nam contact op met de sitebeheerder en liet de reactie verwijderen. Sindsdien controleert hij elke maand wat er over hem online staat.
Gebruik een bijnaam of afkorting op sociale media
Gebruik bij het aanmaken van een nieuw account nooit je volledige naam in. Kies liever een creatieve bijnaam of gebruik een afkorting van je achternaam. Dit maakt het lastiger voor vreemden om jouw profiel op te sporen.
Voorbeeld: In plaats van “Sadhia Kariem” koos Sadhia voor de gebruikersnaam “sad_24”. Zo was haar profiel niet langer zichtbaar in zoekresultaten en kreeg ze geen vriendschapsverzoeken van onbekenden meer.
Beveilig je accounts met sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie
Gebruik voor elk account een ander, sterk wachtwoord. Combineer hoofdletters, cijfers en leestekens. Zet daarnaast tweestapsverificatie aan: log in met een wachtwoord én een code op je telefoon.
Voorbeeld: Nadat Daan slachtoffer werd van een hack, besloot hij overal tweestapsverificatie in te stellen. Sindsdien is hij nooit meer buitengesloten van zijn accounts.
Deel alleen strikt noodzakelijke informatie
Veel websites vragen om gegevens die ze eigenlijk niet nodig hebben. Deel nooit zomaar je adres, telefoonnummer of school. Vul alleen verplichte velden in.
Voorbeeld: Toen Emma zich inschreef voor een nieuwsbrief, liet ze het telefoonnummer-veld leeg. Ze kreeg wel de updates, maar werd niet lastiggevallen met spam of verkooptelefoontjes.
Denk goed na over wat je post op sociale media
Een grappige foto of boze reactie lijkt onschuldig, maar blijft vaak jarenlang online zichtbaar. Toekomstige werkgevers of anderen kunnen die informatie gemakkelijk terugvinden. Vraag jezelf bij elke post af: wil ik dit over vijf jaar nog online zien?
Voorbeeld: Joris plaatste een mop over zijn docent op Snapchat. De post werd gescreenshot en doorgestuurd naar school. Sindsdien denkt hij beter na voor hij iets deelt.
Wees selectief met cookies
Cookies volgen jouw surfgedrag op websites. Ze maken het internetgebruik makkelijker, maar verzamelen tegelijk veel informatie over jou. Weiger daarom cookies op onbekende websites en stel je browser zo in dat cookies automatisch worden verwijderd.
Voorbeeld: Elke keer als Sanne een website opent, klikt ze op ‘Weiger alle cookies’. Sindsdien krijgt ze minder opdringerige advertenties.
Gebruik de incognitomodus van je browser
Door in incognitomodus te surfen, worden je zoekgeschiedenis en cookies niet opgeslagen. Dit is handig wanneer je iets opzoekt dat je privé wilt houden, zoals informatie voor een schoolopdracht over gevoelige onderwerpen.
Voorbeeld: Bram gebruikte incognito toen hij online informatie zocht over verslaving voor een presentatie. Hij voelde zich zekerder, omdat niemand zijn zoekgeschiedenis kon inzien.
Schakel locatiediensten uit waar mogelijk
Apps vragen vaak toegang tot jouw locatie, vaak ook als dat niet nodig is. Controleer de instellingen en laat alleen apps zoals navigatieprogramma’s jouw locatie volgen. Zo voorkom je dat bedrijven constant weten waar je bent.
Voorbeeld: Nina ontdekte dat haar muziekapp haar locatie volgde. Ze zette de functie uit en merkte dat haar batterij ook langer meeging.
Kies voor privacyvriendelijke alternatieven
Sommige apps verzamelen minder gegevens dan anderen. Bepaalde diensten bewaren geen persoonlijke informatie zonder toestemming.
Jouw online privacy beschermen
Leerlingen moeten hun online privacy beschermen, want dat is een slimme gewoonte. Door bewuste keuzes te maken op het internet, voorkom je problemen in de toekomst. Je voorkomt dat jouw informatie ongewenst wordt gedeeld en je houdt meer grip op jouw digitale leven. Een veilige online omgeving zorgt bovendien voor meer concentratie, betere focus en minder afleiding tijdens het leren.
Wat doet jouw school om leerlingen privacybewust te maken?
In een tijd waarin jongeren dagelijks online zijn, is privacybewustzijn geen luxe maar een noodzaak. Phishing, datalekken en ransomware liggen óók in het onderwijs op de loer. Daarom hebben wij samen met AVG-trainingen de Training Cybersafety leerlingen ontwikkeld.
Een praktische, begrijpelijke en activerende online training die jongeren stap voor stap leert hoe zij hun gegevens beschermen.
- Leerlingen doorlopen de training zelfstandig.
- Ze oefenen met herkenbare, realistische situaties.
- Na afronding ontvangen ze een certificaat.
Zo bouwen leerlingen niet alleen aan hun eigen digitale veiligheid, maar ze versterken ook de weerbaarheid van de hele schoolorganisatie.
Bescherm je leerlingen én jouw schoolnetwerk.
