Shop

Blog

Ontdek actuele thema’s en ontwikkelingen rondom groepsvorming.

Filters

Leidinggeven in een veranderende werkomgeving

Leidinggeven is de afgelopen jaren veranderd. Teams werken flexibeler, medewerkers krijgen meer verantwoordelijkheid en technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Onderzoek van UWV laat daarnaast zien dat AI invloed heeft op vrijwel alle beroepen en sectoren. De ontwikkeling van AI vraagt om digitale en kritische vaardigheden én om sterke sociale en communicatieve vaardigheden. Medewerkers hebben behoefte aan duidelijkheid, aandacht, vertrouwen en mogelijkheden om zich te ontwikkelen. Van leidinggevenden worden naast vakinhoudelijke kennis ook sterke leiderschapsvaardigheden gevraagd. Goed leiderschap vraagt om zelfinzicht, communicatieve vaardigheden, het vermogen om mensen te motiveren en de flexibiliteit om de manier van leidinggeven af te stemmen op verschillende medewerkers en situaties. Dat geldt voor iemand die net begint als leidinggevende én voor een ervaren manager. Leiderschap blijft zich voortdurend ontwikkelen.   Wat is goed leiderschap? Er bestaat niet één manier van leidinggeven die in iedere situatie werkt. Een team met ervaren professionals vraagt iets anders dan

Lees meer

Situationeel communiceren voor managers: de juiste communicatiestijl op het juiste moment

Goed communiceren als manager betekent meer dan duidelijk vertellen wat er moet gebeuren. Medewerkers verschillen in ervaring, zelfstandigheid, motivatie, behoefte aan ondersteuning en manier van communiceren. Echter speelt de situatie speelt ook een belangrijke rol. Een medewerker die veel ervaring heeft met een bepaalde taak kan bij een nieuwe verantwoordelijkheid ineens meer begeleiding nodig hebben. Een team dat normaal zelfstandig functioneert, kan tijdens een grote verandering juist behoefte hebben aan meer richting en duidelijkheid. Situationeel communiceren helpt managers om hier bewust mee om te gaan. Je kiest niet automatisch voor één vaste manier van communiceren, maar je stemt je aanpak af op de medewerker/ collega, de taak en de situatie. Dat maakt communicatie duidelijker en het helpt om medewerkers/ collega’s gericht te begeleiden in hun ontwikkeling.   Wat is situationeel communiceren? Situationeel communiceren betekent dat je bewust kijkt naar wat iemand op een bepaald moment nodig heeft. Soms kan een

Lees meer

Loopbaanontwikkeling in het voortgezet onderwijs: waarom speelt elke docent een rol?

Het voortgezet onderwijs speelt een belangrijke rol in het voorbereiden van leerlingen op hun verdere studie-, loopbaan- en levenskeuzes. Steeds meer onderzoek laat zien dat loopbaanontwikkeling het sterkst tot zijn recht komt binnen een schoolbrede aanpak, waarbij docenten, mentoren en decanen samenwerken. Docenten spelen hierin een belangrijke rol. Zij hebben dagelijks contact met leerlingen, kennen hun talenten en interesses en kunnen leerlingen helpen om verbanden te leggen tussen wat zij leren en de wereld buiten school.   Loopbaanontwikkeling begint niet bij de profielkeuze Veel scholen besteden vooral aandacht aan loopbaanoriëntatie op momenten waarop leerlingen een keuze moeten maken. Denk aan de overstap naar een profiel, vervolgopleiding of stage. Toch blijkt uit internationaal onderzoek dat loopbaanontwikkeling veel meer is dan het maken van een eenmalige keuze. Het gaat om het ontwikkelen van kennis, vaardigheden en zelfinzicht die jongeren helpen om gedurende hun leven passende keuzes te maken. Het onderzoek van Rice

Lees meer

Groepsvorming in de eerste schoolweken: wat kunnen we van Scandinavië leren?

De eerste weken van het schooljaar zijn van grote invloed op hoe een klas zich ontwikkelt. In deze periode leren leerlingen elkaar kennen, verkennen zij hun positie binnen de groep en ontstaat de basis voor gedrag, samenwerking en het leerklimaat. Veel landen erkennen het belang van groepsvorming in de eerste schoolweken. In Scandinavië is er veel aandacht voor welzijn, gelijkwaardigheid en verbondenheid binnen de klas. Leerlingen moeten zich veilig, gezien en betrokken voelen voordat zij optimaal tot leren kunnen komen. In plaats van direct te focussen op vakkennis, prestaties en toetsing, kiezen Scandinavische scholen ervoor om eerst te investeren in de groep. Deze benadering biedt waardevolle inzichten voor het voortgezet onderwijs.   Eerst de relatie, dan het leren In Scandinavische klaslokalen staat het opbouwen van relaties centraal. Leerlingen moeten zich veilig voelen, gezien worden en vertrouwen ervaren voordat zij tot leren komen. Onderzoek van onder andere de OECD onderstreept dat

Lees meer

Van onrust en conflicten naar rust en samenwerking: sociaal-emotioneel leren in het voortgezet onderwijs

Onrust tijdens de les, leerlingen die door elkaar praten of die zich onttrekken aan groepswerk en conflicten die snel hoog oplopen: voor veel docenten in het voortgezet onderwijs is dit herkenbaar. Een opmerking wordt verkeerd geïnterpreteerd, een groepsopdracht loopt vast of een leerling reageert fel op feedback. Vaak grijpen we in met regels of correcties, maar het onderliggende gedrag keert regelmatig terug. Hoewel steeds meer scholen ervaren dat sociaal-emotioneel leren (SEL) helpt om dit patroon te doorbreken, krijgt sociaal-emotionele ontwikkeling in de praktijk nog vaak weinig structurele aandacht. Regelmatig wordt verondersteld dat leerlingen deze vaardigheden vanzelf ontwikkelen. Door sociaal-emotioneel leren bewust en doelgericht in te zetten, verschuift de focus van het corrigeren van gedrag naar het aanleren van vaardigheden waarmee leerlingen anders leren reageren. Dat leidt tot meer rust in de klas, betere samenwerking en een veiliger leerklimaat.   Wat verstaan we onder sociaal-emotioneel leren? Sociaal-emotioneel leren richt zich op

Lees meer

Waarom zijn goede studievaardigheden onmisbaar voor jouw leerlingen

…en hoe Slim Studeren VO helpt om leerlingen beter te laten leren Als leraar zie je dagelijks hoe groot de verschillen zijn tussen leerlingen: sommige werken gestructureerd en weten precies hoe ze een toets moeten aanpakken, terwijl anderen verdwalen in hun planning, blijven samenvatten zonder resultaat of pas op het laatste moment beginnen. Sterke studievaardigheden vormen de basis voor schoolsucces in alle leerjaren, van onderbouw tot bovenbouw. Steeds meer onderzoek toont aan dat leerlingen die weten hoe ze moeten leren, niet alleen betere cijfers halen, maar ook rust, motivatie en zelfvertrouwen ontwikkelen. Slim Studeren VO helpt docenten om deze vaardigheden op een eenvoudige en effectieve manier in hun lessen te integreren.   1. Leerlingen leren slimmer Met de juiste studievaardigheden kunnen leerlingen meer bereiken in dezelfde tijd. Denk aan: Retrieval practice (kennis ophalen in plaats van herlezen); Spaced practice (verspreid leren i.p.v. blokken); Structured notes in plaats van eindeloze samenvattingen;

Lees meer

Positieve klassensfeer creëren: van regels naar routines en groepsgevoel

Een veilige en positieve klassensfeer creëren is misschien wel de belangrijkste taak van elke docent. Waar leerlingen zich veilig en geaccepteerd voelen, ontstaat er ruimte om te leren en samen te werken. Maar dat gaat niet altijd vanzelf. Pestgedrag, onduidelijke regels of storend gedrag kunnen de harmonie in de klas snel verstoren. Gelukkig zijn er bewezen strategieën om een klas om te vormen tot een hecht en positief team.   Van veel regels naar 5 gouden afspraken Recente onderzoeken bevestigen dat een lange lijst schoolregels vaak averechts werkt. Wanneer er te veel regels zijn, reageren leraren vooral op overtredingen die zij persoonlijk belangrijk vinden, wat leidt tot verschillen in aanpak en frustratie bij leerlingen. Onderzoekers als Archer en Hughes (2011) en Alter en Haydon (2017) benadrukken dat minder regels juist meer duidelijkheid en consistentie opleveren. Ook Gable, Hester, Rock en Hughes (2009) toonden aan dat een beperkt aantal kernregels effectiever

Lees meer

Polarisatie in de klas: Hoe ga je daarmee om?

Polarisatie in de samenleving groeit en die ontwikkeling zie je ook terug in de klas. Leerlingen nemen hun meningen, emoties en ervaringen mee naar school. Soms versterken die elkaar, maar vaak botsen ze juist. Voor jou als docent kan dat uitdagend zijn. Tegelijkertijd biedt het ook een kans om te oefenen met dialoog, respect en omgaan met verschillen. De klas is dé plek waar leerlingen aan de slag kunnen met deze belangrijke vaardigheden.   Wat is polarisatie? Polarisatie bestaat al zolang mensen samenleven. Filosoof Bart Brandsma (2017) benadrukt dat er altijd tegenstellingen ontstaan zodra groepen samenkomen. Denk aan jong tegenover oud of gelovig tegenover ongelovig. Sociale media fungeren tegenwoordig als brandstof voor polarisatie en zorgen ervoor dat verschillen sneller uitvergroot worden. Algoritmes belonen extreme uitspraken en creëren zogenaamde filterbubbels. Onderzoek van Bail et al. (2018) toont dat dit effect leidt tot meer wij-zij-denken. Deze dynamiek merk je direct in de

Lees meer

Het puberbrein beter begrijpen

Elke docent herkent het: de leerling die plots boos wordt om iets kleins, de ander die zucht bij elk woord dat je zegt en die ene die zijn huiswerk alweer is vergeten. Irritant? Soms. Verwarrend? Zeker. Maar vooral: typisch pubergedrag. Wat zich afspeelt in het puberbrein is één van de meest indrukwekkende en dynamische processen in de menselijke ontwikkeling. En je staat als docent er precies middenin.   Wat gebeurt er in het puberbrein? Tijdens de puberteit verandert het brein ingrijpend: hersengebieden ontwikkelen zich in verschillend tempo, verbindingen tussen neuronen worden versterkt of juist afgebroken. Vooral de prefrontale cortex, het gebied waarmee pubers plannen, remmen en redeneren, ontwikkelt zich langzaam. Tegelijkertijd draait het emotionele systeem op volle toeren. Daardoor reageren pubers sneller vanuit gevoel dan vanuit logica. Onderzoek van Eveline Crone (Universiteit Leiden) laat zien dat jongeren in deze fase extra gevoelig zijn voor beloning, status en sociale aandacht. Uit

Lees meer

Hoe sociale media het welzijn van jongeren beïnvloeden: risico’s, kansen en wat jij kunt doen

Sociale media zijn niet meer weg te denken uit het leven van jongeren. Instagram, TikTok, YouTube, Snapchat en WhatsApp worden dagelijks gebruikt. Vaak zelfs urenlang. Jongeren gebruiken deze apps om te chatten met vrienden, foto’s te delen, video’s te bekijken of om zichzelf te laten zien aan de buitenwereld. Het hoort bij hun sociale leven en het is een belangrijk onderdeel van hoe ze contact houden, zichzelf ontwikkelen en hun identiteit vormen. Maar ondanks deze vele mogelijkheden en voordelen, rijst steeds vaker de vraag wat al dat gebruik met hen doet. Heeft het invloed op hun welzijn? En zo ja, in welke mate? De antwoorden blijken minder zwart-wit dan je misschien denkt. Zowel positief als negatief effect Onderzoek laat zien dat sociale media zowel voordelen als nadelen hebben. Jongeren kunnen zich er gesteund en verbonden door voelen. Ze kunnen zichzelf uiten, relaties verdiepen en zelfs hun zelfvertrouwen versterken. Aan de

Lees meer

Menu