Yvonne wordt komend schooljaar mentor van een brugklas. Dat heeft ze net te horen gekregen van haar leidinggevende. Ze weet niet zo goed wat ze met deze benoeming moet. Haar leidinggevende gaf in hetzelfde gesprek aan dat in principe elke docent in het VO ook mentor moet kunnen zijn. Als docent moet je voldoen aan de eisen voor bekwaamheid. Yvonne begrijpt dit wel en heeft wel zin deze nieuwe uitdaging, maar het is wel spannend. Hoe moet ze als beginnende mentor deze sleutelrol vervullen? Wat wordt er van haar als mentor verwacht? Elke beginnende mentor zal zich enigszins herkennen in de onzekerheid van Yvonne. Je hebt te maken met verschillende partijen zoals leerlingen, ouders, collega’s en je leidinggevende. In dit artikel vind je meer informatie over de rollen en taken van een mentor in het voorgezet onderwijs en over de mentorvaardigheden waarover een mentor moet beschikken.
De rollen en taken van een mentor in het VO
Mentor zijn is een continu proces. Mentorschap is een belangrijke rol die elke docent in het VO, vroeg of laat in zijn of haar professionele carrière zal moeten vervullen. Als mentor moet je voldoen aan drie verwachtingen: als persoon, als professional en als docent. Als mentor krijg je een groot aantal verantwoordelijkheden bij in je functie. Volgens Groothuis & Verkuyl (2008) zijn de taken van een mentor onder te verdelen in drie taakgebieden: leren leren (studievaardigheden), leren leven (psychosociale ontwikkeling) en leren kiezen (o.a. loopbaanontwikkeling en keuzebegeleiding). In de onderbouw ligt de nadruk op het aanleren van studievaardigheden en in de bovenbouw ligt de nadruk vaak op individuele coaching (Groothuis & Verkuyl, 2008). Een mentor beweegt zich in de dynamische driehoek tussen kind, ouders en school (Bakker-de Jong & Mijland, 2005). Daarnaast moet de mentor ook overleggen met collega’s en in sommige gevallen moet de mentor zich verantwoorden aan zijn of haar leidinggevende.
Taken van een mentor
Hieronder een lijst van taken die bij een mentor in het VO horen:
- Het verzorgen van de opening en sluiting van het schooljaar met mentorleerlingen.
- Het bijhouden van leerlingdossiers.
- Voorbereiden en voorzitten van leerlingbesprekingen en rapportvergaderingen.
- Gesprekken voeren met mentorleerlingen
- Overleggen met het zorgteam.
- Absentie controleren.
- Een veilig klassensfeer creëren.
- Werken aan pestpreventie.
- Groepsgesprekken voeren.
- Optreden als bemiddelaar.
- Voorbereiden/begeleiden van klassenactiviteiten en schoolfeesten.
- Studievaardigheden aanleren.
- Het leerproces en sociaal-emotionele ontwikkeling van mentorleerlingen nauw in de gaten houden.
- Loopbaanbegeleiding- en oriëntatielessen geven (LOB).
- Ouderavonden organiseren en leiden.
- Uitdelen van informatie zoals brieven, formulieren, brochures en uitnodigingen.
- Actief contact onderhouden met ouders
- Gesprekken voeren met collega’s.
Deze lijst is niet uitputtend. De taken van een mentor kunnen per school verschillen. In dit artikel kun je informatie vinden over de bekwaamheid van de mentor in het vo.
Mentorvaardigheden
Wat zijn de essentiële vaardigheden voor een mentor? Een goede mentor creëert een open en veilige sfeer waar vertrouwen en wederzijds respect volledig liggen besloten in de klas. Dat betekent dat je als mentor met veel verschillende mensen moet kunnen communiceren en samenwerken. Denk daarbij aan mentorvaardigheden als gespreksvaardigheden, luistervaardigheden, feedback geven en ontvangen, omgaan met weerstand, de regie nemen, bemiddelen, ondersteuning bieden, enzovoorts.
Praktijkgerichte training mentorvaardigheden in het VO
Ben je een beginnende mentor of coach? Of heb je als mentor behoefte aan scholing om de kwaliteit van je mentortaak te verbeteren? Leer alvast de fijne kneepjes van het vak door de online training Mentorvaardigheden in het vo te volgen. Leerlingen begeleiden, pubers prikkelen, luisteren, samen tot (nieuwe) inzichten komen. En misschien wel het belangrijkst: jouw enthousiasme overbrengen op anderen. Met de juiste kennis en vaardigheden ben je alvast goed voorbereid op je rol als mentor voor het komende schooljaar.
Bronnen
Bakker-de Jong, M., & Mijland, I. (2005). Handboek voor elke mentor. Esch: Quirijn.
Dekker-Groen, A.M. (2013). Teacher competences for supporting students’ reflection. Standards, training and practice. Utrecht University.
Groothuis, M., & Verkuyl, H. (2008). Mentor in het voortgezet onderwijs. Gids voor een aanpak met visie. Amsterdam: Uitgeverij Boom.
Van Dam, L., Blom, D., Kara, E., Assink, M., Stams, G. J., Schwartz, S., & Rhodes, J. (2021). Youth initiated mentoring: A meta-analytic study of a hybrid approach to youth mentoring. Journal of Youth and Adolescence, 50(2), 219-230.
