Mentor of coach in het VO: wat betekent dat en wat heb je nodig?

sociale media en zelfbeeld van jongeren

Ben jij dit schooljaar (voor het eerst) mentor of coach? In het VO is een mentor of een coach een docent die een groep leerlingen onder zijn of haar hoede neemt en de leerlingen begeleidt en adviseert waar dit nodig is. De mentor of coach ondersteunt leerlingen steeds meer eigenaar te worden van hun leerproces. Je bent als mentor of coach de spil in het begeleidingsproces van leerlingen. Het is dan ook belangrijk om je goed voor te bereiden op deze belangrijke en veelzijdige taak. Je moet niet alleen het leerproces van je leerlingen nauw in de gaten houden, maar je moet ook gesprekken voeren met ouders, het sociale klimaat in de klas bevorderen, enzovoorts. In dit artikel geven we praktische tips voor iedereen die al mentor is of dat komend schooljaar gaat worden.

De rol van een mentor in het VO: wat houdt dat precies in?

Je hebt als mentor echt een andere rol dan als docent. Je bent de spil in het begeleidingsproces van je leerlingen. Je bouwt een persoonlijke band op met je leerlingen, je bent geduldig, betrokken en empathisch. Je ondersteunt hen niet alleen bij het leerproces, maar je biedt ook een luisterend oor als zich problemen voordoen in bijvoorbeeld de sociaal-emotionele ontwikkeling.

Mentor en ouders

Je bent als mentor of coach het eerste aanspreekpunt voor ouders en verzorgers. Vroegtijdig kennismaken met ouders is een belangrijke succesfactor om de ouderbetrokkenheid te versterken. Een persoonlijke kennismaking met ouders aan het begin van het schooljaar en het uitwisselen van verwachtingen, zal zijn vruchten afwerpen in het hele schooljaar. Het beste moment voor een startgesprek is ergens in de eerste twee à drie weken van het schooljaar. Er zijn ook scholen die alle startgesprekken op de eerste schooldag van het nieuwe jaar organiseren.

Mentor en positieve groepsvorming

Uiteraard wil je als mentor van je klas een groep maken en een veilig klimaat creëren. Een positieve relatie tussen docent en leerling is de basis voor een goede groepsdynamiek. Besteed aandacht aan je leerlingen, hun thuissituatie, hobby’s, enzovoorts. Vertel iets persoonlijks over jezelf. Om een positieve groepsvorming voor elkaar te krijgen moet je aandacht besteden aan de groepsdynamiek in de klas en moet je ook gedurende het hele schooljaar werken aan sociaal-emotionele vaardigheden. Kies werkvormen die bijdragen aan positieve groepsvorming. Een veilig klassenklimaat is essentieel om gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken in de klas, bijvoorbeeld bij een heftige gebeurtenis, (cyber)pesten, enzovoorts.

Mentor en collega’s

Als mentor ben je ook het aanspreekpunt voor collega’s. Om alles in goed banen te kunnen leiden, heb je ook je collega’s nodig. Informeer hen tijdig over de behoeften van je mentorleerlingen. Vraag aan je collega’s of ze tips voor je hebben. Zorg voor korte lijnen, want alleen samen kunnen jullie het leerproces van de leerlingen bevorderen.

Mentor en de individuele leerling

Houd het individuele welzijn van je leerlingen goed in de gaten en grijp indien nodig in. Iedereen is anders en iedere leerling heeft specifieke begeleiding nodig. Voor jou als mentor is de taak om naar een leerling te kijken, te luisteren en jouw begeleiding daarop af te stemmen. Met een persoonlijke relatie kun je als mentor of als coach het verschil maken.

Invulling mentorlessen

Als mentor sta je centraal binnen het leerproces van je leerlingen. Je begeleidt en ondersteunt hen actief. Je wilt je leerlingen met het zich eigen maken van studievaardigheden en leerstrategieën zoals plannen, aantekeningen maken, samenvatten, enzovoorts. Het meest effectief is om dit te doen op het moment dat een leerling het ook echt nodig heeft. Leerlingen stromen uit het basisonderwijs met zeer verschillende beheersingsniveaus van studievaardigheden en sociaal-emotionele vaardigheden het voortgezet onderwijs binnen. Aandacht voor effectieve leerstrategieën en andere belangrijke thema’s mogen daarom niet ontbreken in de mentorlessen.

Slim Studeren VO voor mentorlessen

Slim Studeren VO is een compleet online programma (doorgaande leerlijn) die docenten kunnen gebruiken voor studiebegeleiding van leerlingen, coachuren, burgerschap en loopbaanoriëntatie en –begeleiding (LOB). Het is ontwikkeld in samenwerking met onderwijsprofessionals, professionals uit de zakelijke en sociale branche, leerlingen en ouders. Het is een aanbod is zo in ingericht dat leerlingen hun kennis en vaardigheden kunnen verbreden en verdiepen op een manier die past bij hun talenten en ambities. Het programma ontzorgt docenten en is zeer compleet, breed inzetbaar eenvoudig in gebruik en wordt regelmatig geactualiseerd.

Je kunt met dit programma tegen een voordelig tarief schoolbreed een vaste basis van effectieve kennis en vaardigheden aanbieden. Leidinggevenden hebben de mogelijkheid om te zien welke onderdelen wel of niet zijn behandeld door docenten. Het programma bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Module vaardigheden: studievaardigheden en sociaal-emotionele vaardigheden
  • Module Mediawijsheid en privacy
  • Module Burgerschap
  • Loopbaanoriëntatie (LOB)
  • Toolbox Docent

Vraag een DEMO aan voor meer informatie over Slim Studeren VO.

Deel dit artikel via:

Gerelateerde artikelen

versterk de groepsdynamiek in jouw mentorgroep

Desinformatie in de klas: waarom mag dit onderwerp niet ontbreken in het onderwijs

Jongeren groeien op in een wereld waarin informatie altijd en overal beschikbaar is. Via TikTok, Instagram, YouTube, nieuwsapps en groepschats krijgen ze dagelijks een enorme stroom aan berichten te verwerken. Daarom is het belangrijk dat scholen aandacht besteden aan desinformatie en leerlingen leren hoe ze informatie kritisch kunnen beoordelen.   Wat is desinformatie en waarom is het zo lastig te herkennen? Desinformatie is misleidende informatie die bewust wordt verspreid om te manipuleren. Daarnaast is er misinformatie: onjuiste informatie die zonder kwade bedoeling wordt gedeeld. Het verschil zit in de intentie, maar voor jongeren is dat onderscheid vaak moeilijk te maken. In de praktijk blijkt het vaak ingewikkeld om intentie vast te stellen. Daarom is het zinvoller om met je leerlingen te kijken naar de inhoud en het effect van een bericht, in plaats van direct te focussen op de vraag of iets ‘met opzet’ is verspreid.   Waarom is dit

Lees meer

Aantekeningen maken en leren: wat hebben leerlingen nodig?

In veel lessen gaan we er stilzwijgend van uit dat leerlingen wel weten hoe je goede aantekeningen maakt. Schrift open, pen in de hand, luisteren en noteren maar. Net als bij samenvatten blijkt die aanname vaak onjuist. Aantekeningen maken is geen vanzelfsprekende vaardigheid, maar een complexe leerstrategie die expliciet aangeleerd, geoefend en van feedback voorzien moet worden. Wie niet goed leert noteren, leert vaak ook minder diep en dat heeft directe gevolgen voor begrip, onthouden en zelfstandig leren.   De hardnekkige aanname: “dat kunnen ze al” In onderzoek naar leerstrategieën werd jarenlang aangenomen dat leerlingen aan het einde van het voortgezet onderwijs wel fatsoenlijke samenvattingen en aantekeningen konden maken. Die aanname bleek onhoudbaar. Toen samenvatten minder effectief bleek dan verwacht, lag dat niet aan de strategie zelf, maar aan de uitvoering: leerlingen wisten eenvoudigweg niet hoe ze moesten samenvatten. Hetzelfde geldt voor aantekeningen maken. We verwachten een vaardigheid die zelden

Lees meer

Van onrust en conflicten naar rust en samenwerking: sociaal-emotioneel leren in het voortgezet onderwijs

Onrust tijdens de les, leerlingen die door elkaar praten of die zich onttrekken aan groepswerk en conflicten die snel hoog oplopen: voor veel docenten in het voortgezet onderwijs is dit herkenbaar. Een opmerking wordt verkeerd geïnterpreteerd, een groepsopdracht loopt vast of een leerling reageert fel op feedback. Vaak grijpen we in met regels of correcties, maar het onderliggende gedrag keert regelmatig terug. Hoewel steeds meer scholen ervaren dat sociaal-emotioneel leren (SEL) helpt om dit patroon te doorbreken, krijgt sociaal-emotionele ontwikkeling in de praktijk nog vaak weinig structurele aandacht. Regelmatig wordt verondersteld dat leerlingen deze vaardigheden vanzelf ontwikkelen. Door sociaal-emotioneel leren bewust en doelgericht in te zetten, verschuift de focus van het corrigeren van gedrag naar het aanleren van vaardigheden waarmee leerlingen anders leren reageren. Dat leidt tot meer rust in de klas, betere samenwerking en een veiliger leerklimaat.   Wat verstaan we onder sociaal-emotioneel leren? Sociaal-emotioneel leren richt zich op

Lees meer