Goede leerstrategieën hebben invloed op de leerprestaties van leerlingen. Leerlingen op het VO helpen leerstrategieën ontdekken en inzetten heeft grote voordelen. Uit onderzoek blijkt dat een effectieve inzet van leerstrategieën in het VO de motivatie van leerlingen verhoogt en zorgt voor betere resultaten.
Voorbeeld
‘Vandaag zijn we op school geweest voor een MOL-gesprek (mentor-ouder-leerlinggesprek). De mentor maakt zich zorgen over onze zoon. Dat doen wij ook. Onze zoon vindt school maar niks. Hij komt vaak te laat en als wij hem proberen te motiveren voor zijn schoolwerk, heeft dat een tegenovergesteld effect. De mentor voelde zich geroepen ons ter verantwoording te roepen om onze zoon thuis te helpen met zijn schoolwerk. Het gesprek ging verder over zaken die beter konden. Maar, toen ik haar vroeg of ze ook aandacht besteedt aan leerstrategieën, bleef het even stil. De mentor gaf aan dat ze af en toe in de les een boek gebruikt voor leerstrategieën. Thuisgekomen vraag ik aan mijn zoon of ik het boek mag zien. Mijn zoon legt mij uit dat ze aan het begin van het schooljaar twee of drie keer uit het boek hebben gewerkt. Het boek ligt op school in de kast van de docent. We krijgen dat boek niet mee naar huis.’
Herkenbaar?
Herkenbaar verhaal? Op welke manier besteden jullie aandacht aan leerstrategieën? Om leerlingen in het voortgezet onderwijs te motiveren, moeten docenten in staat zijn om vakdidactisch aan de behoeften van leerlingen tegemoet te komen. Verschillende onderzoeken wijzen uit dat het al dan niet beschikken over goede leerstrategieën van invloed is op de leerprestaties van leerlingen. Zo blijkt uit het onderzoek van Rayneri (2006) dat er een verband is tussen omgeving, schoolprestaties en het hanteren van leerstrategieën. Het is belangrijk om leerlingen erop te wijzen dat hun succes of falen niet alleen samenhangt met hun competentie, maar vooral met het effectief gebruiken van leerstrategieën (Chan, 1996).
Wat zijn leerstrategieën?
Een leerstrategie is elk gedrag, cognitief, metacognitief, motivationeel of affectief proces of actie dat het begrijpen, het leren en het betekenis geven in het geheugen makkelijker maakt (Weinstein, Jung en Acee, 2011). Binnen de literatuur categoriseren onderzoekers leerstrategieën op verschillende manieren:
- Cognitieve leerstrategieën: selecteren, herhalen, analyseren en structureren van leerstof.
- Metacognitieve leerstrategieën: oriënteren, plannen, zichzelf bewaken, bijsturen, evalueren en reflecteren tijdens het leren.
- Motivationele leerstrategieën: zichzelf motiveren, zichzelf belonen en het zelfvertrouwen op peil houden.
Docenten in het voortgezet onderwijs verwachten vaak dat hun leerlingen studievaardig zijn en dat ze niet hoeven uit te leggen hoe je bijvoorbeeld het beste woordjes kunt leren, hoe je het beste voor een toets kunt leren of een gedegen presentatie moet maken. Maar in de praktijk blijkt dat veel leerlingen deze vaardigheden onvoldoende beheersen. Het is daarom van belang om regelmatig aandacht te besteden aan leerstrategieën, dus niet alleen aan het begin van het schooljaar. Ouders zijn ook belangrijk voor het schoolsucces van hun kinderen. Zo heeft Steven Sheldon (2007) aangetoond dat de resultaten van leerlingen op scholen die werk maken van ouderbetrokkenheid in een jaar gemiddeld een half procent stegen ten opzichte van scholen die niet bewust werk maken van ouderbetrokkenheid; op deze scholen daalden de resultaten zelfs. Informeer ouders over bijvoorbeeld de leerstrategieën die leerlingen op school aangereikt krijgen. Ouders hebben ook handvatten nodig om hun kind thuis te kunnen ondersteunen.
Slim Studeren VO voor effectiever leren met leerstrategieën
Met Slim Studeren VO kun je leerstrategieën regelmatig effectief inzetten. Het programma is overal en altijd beschikbaar. In de klas of thuis. Ouders kunnen het programma ook thuis gebruiken om hun kind te ondersteunen.
Heb je interesse in Slim Studeren VO? Vraag dan een DEMO aan! We helpen je graag verder.
Bronnen
Chan, L. K. S. (1996). Motivational orientations and metacognitive abilities of intellectyually gifted students. Gifted Child Quarterly, 40, 184-193.
Rayneri, L. J., Gerbert, B.L., & Wiley, L.P. (2006). The relationship between classroom environment and the learning style preference of gifted middle school students and the impact on levels of performance. Gifted Child Quarterly, 50, 104-118.
Sheldon, S.B. (2007). Improving student attendance with school, family and community partnership. In: The journal of educational research. Vol. 100, no 5, pag. 267-275
Weinstein, C.E., Jung, J., & Acee, T.W. (2011). Learning strategies. In V.G. Aukrust (Ed.), Learning and cognition in education (pp. 137-143). Oxford, UK: Elsevier.
