Hoe ga jij schoolbreed aan de slag met effectieve leerstrategieën?

studievaardigheden in de bovenbouw van het VO

Hoe kun je schoolbreed aan de slag met effectieve leerstrategieën? Hoe behaal je leerwinst met leerstrategieën? Deze vragen kom je op elke school wel tegen. Voor veel leerlingen in het vo is zelfstandig en effectief leren een uitdaging. Leerlingen stromen uit het basisonderwijs met zeer verschillende beheersingsniveaus van studievaardigheden en sociale vaardigheden het voortgezet onderwijs binnen. Echter laat de praktijk zien dat er verschillen zijn in leerlingbegeleiding. Niet elke mentor of coach besteedt evenveel aandacht aan leerstrategieën. Met een training leerstrategieën veel leerwinst behaald kan worden. Schoolbrede aandacht voor effectieve leerstrategieën mag daarom niet ontbreken in het VO. Hoe zorg je voor een vaste basis van kennis en vaardigheden voor álle leerlingen van je school?

Waarom zijn leerstrategieën zo belangrijk?

In het eindadvies van Ons Onderwijs2032 is veel aandacht voor vakoverstijgende vaardigheden (Bureau Platform Onderwijs 2032, 2016). Binnen deze vakoverstijgende vaardigheden is er veel aandacht voor leerstrategieën. Een leerstrategie is de manier waarop leerlingen het leren aanpakken, zodat ze makkelijker hun leerdoelen bereiken. Dit houdt in dat leerlingen over voldoende zelfkennis en kennis van verschillende leerstrategieën moeten beschikken om deze vaardigheden in te kunnen zetten om zo het eigen leren in goede banen te leiden, te beoordelen en bij te sturen. Volgens Kostons, Donker en Opdenakker (2014) zorgt het structureel aanbieden van leerstrategieën voor meer zelfregulerend vermogen bij de leerling. Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat het versterken van leerstrategieën bij leerlingen de leerprestaties significant verbetert (Zelfgestuurd leren in de onderwijspraktijk, 2014).

De kracht van training in effectieve leerstrategieën

De kracht van training in effectieve leerstrategieën is dat de docent elke les een ander onderdeel aan de leerlingen kan aanreiken, zodat ze kunnen oefenen met nieuwe vormen van leerstrategieën. Door middel van training, bijvoorbeeld Slim Studeren VO, kunnen docenten hun leerlingen helpen om zich deze leerstrategieën eigen te maken. Leerlingen kunnen zelfstandig aan de slag, maar de echte kans tot succes ligt in de combinatie met ondersteuning die jij als docent kan bieden. Aanleren van leerstrategieën verhoogt motivatie en bevordert prestaties van leerlingen, zo blijkt uit een literatuuronderzoek van onderzoekers van het GION en de Rijksuniversiteit Groningen.

Hoe pak je training in effectieve leerstrategieën schoolbreed aan?

Voor toekomstgericht onderwijs is een vaste basis van kennis en vaardigheden nodig. Leerlingen hebben deze basis nodig om op vervolgonderwijs en om in de samenleving te kunnen functioneren. Er zijn twee opties om dit voor elkaar te krijgen: docenten ontwikkelen zelf een training of de school schaft een kant-en-klare training aan. Wanneer docenten zelf een training gaan ontwikkelen, moeten ze budget, ruimte en genoeg uren krijgen om relevante literatuur en wetenschappelijke artikelen te bestuderen om vervolgens de training te kunnen ontwikkelen. Ook moet er een werkgroep aangesteld worden die de training actueel houdt. Zo’n investering moet niet beschouwd worden als een eenmalige actie. Kies voor een aanbod dat leerlingen uitnodigt om vanuit eigen nieuwsgierigheid en creativiteit vragen te stellen, ondernemend en flexibel te zijn. Een aanbod dat compleet, deskundig en praktisch is.

Slim Studeren VO en effectieve leerstrategieën

Wij ontwikkelen de methode Slim Studeren in samenwerking met onderwijsprofessionals, professionals uit de zakelijke en sociale branche, leerlingen en ouders. Het is een aanbod waarbij docenten worden ontzorgd en meer ruimte en verantwoordelijkheid krijgen om hun onderwijsaanbod zo in te richten dat leerlingen hun kennis en vaardigheden kunnen verbreden en verdiepen op een manier die past bij hun talenten en ambities. Het programma is zeer compleet, breed inzetbaar eenvoudig in gebruik en wordt regelmatig geactualiseerd. Met dit programma kun je tegen een voordelig tarief schoolbreed een vaste basis van effectieve kennis en vaardigheden aan je leerlingen bieden.

Vraag een DEMO aan voor meer informatie over Slim Studeren VO.

Bronnen

Bureau Platform Onderwijs2032 . (2016). Ons onderwijs2032. Den Haag: Impressed.

Dijkstra, P. (2015). Effectiever leren met leerstrategieën. Amsterdam: Uitgeverij Boom.

Kostons, A. S. Donker & M.-C. Opdenakker, Zelfgestuurd leren in de onderwijspraktijk. Een kennisbasis voor effectieve strategie-instructie. GION onderwijs/onderzoek, Rijksuniversiteit Groningen, 2014.

Zelfgestuurd leren in de onderwijspraktijk. (2014). Groningen: Rijksuniversiteit Groningen.

Deel dit artikel via:

Gerelateerde artikelen

versterk de groepsdynamiek in jouw mentorgroep

Desinformatie in de klas: waarom mag dit onderwerp niet ontbreken in het onderwijs

Jongeren groeien op in een wereld waarin informatie altijd en overal beschikbaar is. Via TikTok, Instagram, YouTube, nieuwsapps en groepschats krijgen ze dagelijks een enorme stroom aan berichten te verwerken. Daarom is het belangrijk dat scholen aandacht besteden aan desinformatie en leerlingen leren hoe ze informatie kritisch kunnen beoordelen.   Wat is desinformatie en waarom is het zo lastig te herkennen? Desinformatie is misleidende informatie die bewust wordt verspreid om te manipuleren. Daarnaast is er misinformatie: onjuiste informatie die zonder kwade bedoeling wordt gedeeld. Het verschil zit in de intentie, maar voor jongeren is dat onderscheid vaak moeilijk te maken. In de praktijk blijkt het vaak ingewikkeld om intentie vast te stellen. Daarom is het zinvoller om met je leerlingen te kijken naar de inhoud en het effect van een bericht, in plaats van direct te focussen op de vraag of iets ‘met opzet’ is verspreid.   Waarom is dit

Lees meer

Aantekeningen maken en leren: wat hebben leerlingen nodig?

In veel lessen gaan we er stilzwijgend van uit dat leerlingen wel weten hoe je goede aantekeningen maakt. Schrift open, pen in de hand, luisteren en noteren maar. Net als bij samenvatten blijkt die aanname vaak onjuist. Aantekeningen maken is geen vanzelfsprekende vaardigheid, maar een complexe leerstrategie die expliciet aangeleerd, geoefend en van feedback voorzien moet worden. Wie niet goed leert noteren, leert vaak ook minder diep en dat heeft directe gevolgen voor begrip, onthouden en zelfstandig leren.   De hardnekkige aanname: “dat kunnen ze al” In onderzoek naar leerstrategieën werd jarenlang aangenomen dat leerlingen aan het einde van het voortgezet onderwijs wel fatsoenlijke samenvattingen en aantekeningen konden maken. Die aanname bleek onhoudbaar. Toen samenvatten minder effectief bleek dan verwacht, lag dat niet aan de strategie zelf, maar aan de uitvoering: leerlingen wisten eenvoudigweg niet hoe ze moesten samenvatten. Hetzelfde geldt voor aantekeningen maken. We verwachten een vaardigheid die zelden

Lees meer

Van onrust en conflicten naar rust en samenwerking: sociaal-emotioneel leren in het voortgezet onderwijs

Onrust tijdens de les, leerlingen die door elkaar praten of die zich onttrekken aan groepswerk en conflicten die snel hoog oplopen: voor veel docenten in het voortgezet onderwijs is dit herkenbaar. Een opmerking wordt verkeerd geïnterpreteerd, een groepsopdracht loopt vast of een leerling reageert fel op feedback. Vaak grijpen we in met regels of correcties, maar het onderliggende gedrag keert regelmatig terug. Hoewel steeds meer scholen ervaren dat sociaal-emotioneel leren (SEL) helpt om dit patroon te doorbreken, krijgt sociaal-emotionele ontwikkeling in de praktijk nog vaak weinig structurele aandacht. Regelmatig wordt verondersteld dat leerlingen deze vaardigheden vanzelf ontwikkelen. Door sociaal-emotioneel leren bewust en doelgericht in te zetten, verschuift de focus van het corrigeren van gedrag naar het aanleren van vaardigheden waarmee leerlingen anders leren reageren. Dat leidt tot meer rust in de klas, betere samenwerking en een veiliger leerklimaat.   Wat verstaan we onder sociaal-emotioneel leren? Sociaal-emotioneel leren richt zich op

Lees meer