Blog

duurzamer onderwijssysteem

Miljoenen schoolboeken in de kliko: Hoog tijd voor een duurzamer onderwijssysteem

Aan het einde van elk schooljaar verdwijnen in Nederland miljoenen schoolboeken in de papierbak. Niet omdat ze versleten zijn, maar omdat ze volgend jaar niet meer gebruikt mogen worden. De Tweede Kamer spreekt inmiddels van een “wegwerpmodel” in het onderwijs dat leidt tot aanzienlijke milieuvervuiling. Wat is hier aan de hand en wat zijn de alternatieven? We leven in een tijd waarin duurzaamheid belangrijker is dan ooit en daar hoort een duurzaam onderwijssysteem bij.   Het LiFo-model Het LiFo-model staat voor License In, Folio Out. Dit model wordt veel gebruikt door grote educatieve uitgeverijen in Nederland. Hoe werkt het LiFo-model precies? License In: Scholen kopen elk jaar een licentie voor digitaal lesmateriaal. Folio Out: Bij die licentie hoort een fysiek leerwerkboek (folio) waarin leerlingen mogen schrijven. Omdat leerlingen in het boek schrijven, is hergebruik uitgesloten. Elk schooljaar moeten er dus nieuwe boeken worden aangeschaft, ook al is de inhoud grotendeels

Lees meer
sociale media en het welzijn van jongeren

Hoe sociale media het welzijn van jongeren beïnvloeden: risico’s, kansen en wat jij kunt doen

Sociale media zijn niet meer weg te denken uit het leven van jongeren. Instagram, TikTok, YouTube, Snapchat en WhatsApp worden dagelijks gebruikt. Vaak zelfs urenlang. Jongeren gebruiken deze apps om te chatten met vrienden, foto’s te delen, video’s te bekijken of om zichzelf te laten zien aan de buitenwereld. Het hoort bij hun sociale leven en het is een belangrijk onderdeel van hoe ze contact houden, zichzelf ontwikkelen en hun identiteit vormen. Maar ondanks deze vele mogelijkheden en voordelen, rijst steeds vaker de vraag wat al dat gebruik met hen doet. Heeft het invloed op hun welzijn? En zo ja, in welke mate? De antwoorden blijken minder zwart-wit dan je misschien denkt. Zowel positief als negatief effect Onderzoek laat zien dat sociale media zowel voordelen als nadelen hebben. Jongeren kunnen zich er gesteund en verbonden door voelen. Ze kunnen zichzelf uiten, relaties verdiepen en zelfs hun zelfvertrouwen versterken. Aan de

Lees meer
LOB voor VO-leerlingen

LOB dat écht past bij de VO-leerling

Wat is LOB en waarom is het belangrijk voor de VO-leerling? Loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) helpt leerlingen bij het maken van keuzes voor profiel, vervolgopleiding en toekomstig beroep. Deze begeleiding start al tijdens het voortgezet onderwijs. De wereld verandert razendsnel. Beroepen bestaan soms over tien jaar niet meer. Andere functies vragen om nieuwe vaardigheden. Leerlingen moeten dus meer kunnen dan een enkele beroepskeuze maken. Daarom is LOB heel belangrijk voor VO-leerlingen. Het helpt jongeren inzicht te krijgen in wie ze zijn, wat ze kunnen en wat hen motiveert. LOB in de praktijk: Ontdekken, ervaren en groeien LOB draait om ervaring. Leerlingen voeren opdrachten uit die aansluiten bij hun belevingswereld. Ze praten over hun kwaliteiten, interviewen iemand met een interessant beroep of brengen hun netwerk in kaart. Met elke opdracht zetten ze een nieuwe stap. Zo bouwen ze een persoonlijk loopbaanportfolio op. Dat dossier groeit met hen mee en helpt hen

Lees meer
anticyberpestbeleid op school

Een krachtig anticyberpestbeleid op school: 6 concrete stappen voor een veilige leeromgeving

Cyberpesten is een hardnekkig probleem. Steeds meer jongeren worden online geconfronteerd met haat, roddels of uitsluiting. Volgens het Trimbos-instituut (2023) heeft 17% van de middelbare scholieren wel eens online pestgedrag ervaren. Een school zonder duidelijke aanpak loopt achter de feiten aan. Wie leerlingen écht wil beschermen, zet actief in op een sterk anticyberpestbeleid. Wil je als school preventief én doeltreffend optreden? Dan zijn er zes basiselementen die je niet over het hoofd mag zien. Deze tips helpen je op weg naar een krachtiger anticyberpestbeleid.   Formuleer een duidelijke visietekst Een visietekst vormt de ruggengraat van jullie aanpak. Leg daarin helder vast waar de school voor staat. Kies voor een langetermijnvisie en vermijd losse acties. Geef antwoord op vragen zoals: Wat wordt verwacht van leraren, ouders en leerlingen? Wie heeft welke taak? Waar kunnen slachtoffers of getuigen terecht? Zo’n tekst biedt houvast. Het zorgt ervoor dat iedereen binnen de school dezelfde

Lees meer
Tips voor leerlingen om hun online privacy te beschermenpubers

10 Tips voor leerlingen om hun online privacy te beschermen

In een wereld waarin jongeren bijna dagelijks online actief zijn, is het ook belangrijk dat ze leren hoe ze hun digitale privacy moeten beschermen. Leerlingen delen vaak ongemerkt veel persoonlijke gegevens via sociale media, apps of websites. Volgens onderzoek van professor Sonia Livingstone (London School of Economics) beseffen veel jongeren onvoldoende hoe snel hun online informatie verspreid wordt en welke impact dat kan hebben op hun dagelijks leven en schoolprestaties. Een ander onderzoek toont aan dat jongeren hun privacy vaak wel wíllen beschermen, maar ze weten niet altijd hoe ze dat moeten doen. Hieronder vind je tien praktische én wetenschappelijk onderbouwde tips waarmee leerlingen meer grip kunnen krijgen op hun online privacy. Deze gewoontes dragen bij aan een veiliger digitaal leven, waardoor ze met minder afleiding en stress kunnen leren en andere dingen kunnen doen.   Pas je privacy-instellingen aan op sociale media Zorg ervoor dat jij bepaalt wie jouw

Lees meer
Het belang van studievaardigheden in de bovenbouw

Het belang van studievaardigheden in de bovenbouw: Waarom mogen deze vaardigheden niet ontbreken?

In de bovenbouw van het voortgezet onderwijs ligt de nadruk op toetsen, cijfers, examens en studiekeuzes. Maar één belangrijk onderdeel krijgt te weinig aandacht: studievaardigheden. Het belang van studievaardigheden in de bovenbouw wordt vaak onderschat. Veel scholen en docenten gaan ervan uit dat leerlingen inmiddels weten hoe ze effectief moeten leren en dat is een misverstand. Juist in deze fase hebben leerlingen begeleiding nodig bij hun leerproces. Dit versterkt hun zelfvertrouwen, motivatie en prestaties. Studievaardigheden komen niet vanzelf In de bovenbouw wordt verwacht dat leerlingen zelfstandig kunnen plannen, hoofd- van bijzaken kunnen onderscheiden en doelgericht kunnen leren. Onderzoek laat zien dat deze vaardigheden vaak ontbreken bij veel leerlingen in de bovenbouw. Leerlingen gebruiken leerstrategieën die weinig opleveren, terwijl ze denken dat ze goed bezig zijn. Zonder begeleiding blijven ze hangen in ineffectieve routines. Wetenschappelijke inzichten over effectief leren Dunlosky (2013): Populaire methoden zijn vaak ineffectief John Dunlosky toonde aan dat

Lees meer
Lessen in sociale vaardigheden in het voortgezet onderwijs

Lessen in sociale vaardigheden in het voortgezet onderwijs: Effectief en belangrijk

Sociale vaardigheden zijn belangrijk. Het leren van goede omgangsvormen helpt leerlingen om beter met elkaar en met hun omgeving om te gaan. Goed kunnen omgaan met anderen is niet alleen leuk, maar het helpt leerlingen ook om beter te kunnen leren in de klas (Durlak et al., 2010; Sklad et al., 2012). Dus genoeg reden om ermee aan de slag te gaan! Wetenschappelijk onderzoek toont het belang aan van een betere balans tussen cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling. Als sociale vaardigheden een plek krijgen in het vo, krijgen docenten meer tijd en mogelijkheden om leerlingen over zichzelf en hun relatie met anderen te leren. Dat is een randvoorwaarde voor welbevinden, goed leren, gezondheid en gelijke kansen voor alle leerlingen (Pannebakker et al., 2019). Lessen in sociale vaardigheden Lessen in sociale vaardigheden in het voortgezet onderwijs zijn speciaal ontworpen lessen die jongeren helpen om beter te communiceren, samen te werken en sociaal

Lees meer
docenten en zelfgestuurd leren bevorderen

Hoe kunnen docenten zelfgestuurd leren bevorderen bij hun leerlingen?

Zelfgestuurd leren houdt in dat de leerling ‘zelfstandig en met zin voor verantwoordelijkheid de sturing voor de leerprocessen in handen neemt’ (Boekaerts & Simons, 1995). Om zelf het leerproces te sturen dient een leerling te beschikken over verschillende leerstrategieën: cognitieve, metacognitieve en motivationele/affectieve leerstrategieën (Kostons e.a., 2014). Zelfgestuurd leren is een krachtig middel om leerlingen zelfstandiger en verantwoordelijker te maken in hun leerproces. Maar hoe kunnen docenten dit effectief stimuleren? In deze blog bespreken we praktische handvatten en concrete strategieën. Wat is zelfgestuurd leren? Zelfgestuurd leren betekent dat een leerling zelfstandig en met verantwoordelijkheid de regie over zijn leerproces neemt. Dit vraagt om de juiste vaardigheden en strategieën. Leerlingen moeten cognitieve, metacognitieve, motivationele en effectieve leerstrategieën ontwikkelen om effectief te kunnen leren. Onderzoek naar effectieve leerstrategieën Uit een reviewstudie van Kostons e.a. (2014), waarin 34 Nederlandse en Vlaamse studies zijn geanalyseerd, blijkt dat instructie in leerstrategieën een belangrijke rol speelt

Lees meer
burgerschapslessen in het voortgezet onderwijs

Het belang van burgerschapslessen in het voortgezet onderwijs

Burgerschap gaat over de manier waarop mensen samenleven en deelnemen aan de maatschappij. Het omvat rechten, plichten en verantwoordelijkheden die iedereen heeft. Het is van belang dat jongeren dit goed begrijpen, omdat zij de samenleving van de toekomst vormen. Door inzicht te krijgen in hoe de maatschappij werkt, kunnen ze bewuste keuzes maken en actief bijdragen aan een rechtvaardige en inclusieve samenleving. Burgerschapslessen spelen hierin een belangrijke rol. Scholen bereiden leerlingen niet alleen voor op een beroep, maar ook op hun rol in de samenleving. Diversiteit moet als een normaal gegeven erkend worden en benut worden in dagelijkse leerprocessen (Van Avermaet & Sierens, 2012). Daarom verdienen deze lessen meer aandacht in het voortgezet onderwijs. Burgerschapslessen en sociale vaardigheden Leerlingen leren in burgerschapslessen hoe ze op een respectvolle manier met anderen kunnen omgaan. Door middel van discussies, groepsopdrachten en rollenspellen oefenen ze met luisteren, argumenteren en samenwerken. Dit helpt hen in

Lees meer