Shop

Categorie: Blog

versterk de groepsdynamiek in jouw mentorgroep

Desinformatie in de klas: waarom mag dit onderwerp niet ontbreken in het onderwijs

Jongeren groeien op in een wereld waarin informatie altijd en overal beschikbaar is. Via TikTok, Instagram, YouTube, nieuwsapps en groepschats krijgen ze dagelijks een enorme stroom aan berichten te verwerken. Daarom is het belangrijk dat scholen aandacht besteden aan desinformatie en leerlingen leren hoe ze informatie kritisch kunnen beoordelen.   Wat is desinformatie en waarom is het zo lastig te herkennen? Desinformatie is misleidende informatie die bewust wordt verspreid om te manipuleren. Daarnaast is er misinformatie: onjuiste informatie die zonder kwade bedoeling wordt gedeeld. Het verschil zit in de intentie, maar voor jongeren is dat onderscheid vaak moeilijk te maken. In de praktijk blijkt het vaak ingewikkeld om intentie vast te stellen. Daarom is het zinvoller om met je leerlingen te kijken naar de inhoud en het effect van een bericht, in plaats van direct te focussen op de vraag of iets ‘met opzet’ is verspreid.   Waarom is dit

Lees meer

Aantekeningen maken en leren: wat hebben leerlingen nodig?

In veel lessen gaan we er stilzwijgend van uit dat leerlingen wel weten hoe je goede aantekeningen maakt. Schrift open, pen in de hand, luisteren en noteren maar. Net als bij samenvatten blijkt die aanname vaak onjuist. Aantekeningen maken is geen vanzelfsprekende vaardigheid, maar een complexe leerstrategie die expliciet aangeleerd, geoefend en van feedback voorzien moet worden. Wie niet goed leert noteren, leert vaak ook minder diep en dat heeft directe gevolgen voor begrip, onthouden en zelfstandig leren.   De hardnekkige aanname: “dat kunnen ze al” In onderzoek naar leerstrategieën werd jarenlang aangenomen dat leerlingen aan het einde van het voortgezet onderwijs wel fatsoenlijke samenvattingen en aantekeningen konden maken. Die aanname bleek onhoudbaar. Toen samenvatten minder effectief bleek dan verwacht, lag dat niet aan de strategie zelf, maar aan de uitvoering: leerlingen wisten eenvoudigweg niet hoe ze moesten samenvatten. Hetzelfde geldt voor aantekeningen maken. We verwachten een vaardigheid die zelden

Lees meer

Van onrust en conflicten naar rust en samenwerking: sociaal-emotioneel leren in het voortgezet onderwijs

Onrust tijdens de les, leerlingen die door elkaar praten of die zich onttrekken aan groepswerk en conflicten die snel hoog oplopen: voor veel docenten in het voortgezet onderwijs is dit herkenbaar. Een opmerking wordt verkeerd geïnterpreteerd, een groepsopdracht loopt vast of een leerling reageert fel op feedback. Vaak grijpen we in met regels of correcties, maar het onderliggende gedrag keert regelmatig terug. Hoewel steeds meer scholen ervaren dat sociaal-emotioneel leren (SEL) helpt om dit patroon te doorbreken, krijgt sociaal-emotionele ontwikkeling in de praktijk nog vaak weinig structurele aandacht. Regelmatig wordt verondersteld dat leerlingen deze vaardigheden vanzelf ontwikkelen. Door sociaal-emotioneel leren bewust en doelgericht in te zetten, verschuift de focus van het corrigeren van gedrag naar het aanleren van vaardigheden waarmee leerlingen anders leren reageren. Dat leidt tot meer rust in de klas, betere samenwerking en een veiliger leerklimaat.   Wat verstaan we onder sociaal-emotioneel leren? Sociaal-emotioneel leren richt zich op

Lees meer

Waarom zijn goede studievaardigheden onmisbaar voor jouw leerlingen

…en hoe Slim Studeren VO helpt om leerlingen beter te laten leren Als leraar zie je dagelijks hoe groot de verschillen zijn tussen leerlingen: sommige werken gestructureerd en weten precies hoe ze een toets moeten aanpakken, terwijl anderen verdwalen in hun planning, blijven samenvatten zonder resultaat of pas op het laatste moment beginnen. Sterke studievaardigheden vormen de basis voor schoolsucces in alle leerjaren, van onderbouw tot bovenbouw. Steeds meer onderzoek toont aan dat leerlingen die weten hoe ze moeten leren, niet alleen betere cijfers halen, maar ook rust, motivatie en zelfvertrouwen ontwikkelen. Slim Studeren VO helpt docenten om deze vaardigheden op een eenvoudige en effectieve manier in hun lessen te integreren.   1. Leerlingen leren slimmer Met de juiste studievaardigheden kunnen leerlingen meer bereiken in dezelfde tijd. Denk aan: Retrieval practice (kennis ophalen in plaats van herlezen); Spaced practice (verspreid leren i.p.v. blokken); Structured notes in plaats van eindeloze samenvattingen;

Lees meer

Uitstelgedrag in de klas: hoe pak je dat aan?

“Ze zijn lui.” “Ze hebben geen doorzettingsvermogen.” Zo wordt vaak gedacht over leerlingen die hun taken of toetsen uitstellen. Echter is uitstelgedrag niet altijd een kwestie van onwil. Het is ook een complex samenspel van brein, motivatie en zelfvertrouwen. Als je begrijpt waarom leerlingen uitstellen, dan zul je hen beter kunnen helpen om hun motivatie terug te vinden en effectief te leren plannen. In deze blog lees je wat er schuilgaat achter uitstelgedrag in de klas, waarom het zo hardnekkig kan zijn én hoe je als leraar, mentor of schoolteam het verschil kunt maken.   Wat is uitstelgedrag precies? Iedereen stelt weleens iets uit en dat is in de meeste gevallen geen probleem. Het wordt problematisch wanneer leerlingen structureel geneigd zijn om taken voor zich uit te schuiven, ook wanneer zij zich bewust zijn van de negatieve gevolgen daarvan. Neuropsychologisch onderzoek laat zien dat dit gedrag deels verklaard kan worden

Lees meer

Risico’s van het internet voor jongeren: hoe praat je erover met je leerlingen?

Online pesten, privacyproblemen, sexting of misleidende influencers. Jongeren leven in een digitale wereld vol kansen, maar ook vol risico’s. Jongeren bewegen zich moeiteloos online, maar beseffen niet altijd welke risico’s daarbij horen. Voor docenten ligt hier een belangrijke rol weggelegd: leerlingen begeleiden om kritisch na te denken over hun online gedrag. Maar hoe pak je dat aan in de klas?   Waarom is het zo belangrijk om over internetrisico’s te praten? Veel jongeren overschatten hun eigen online vaardigheden. Ze weten bijvoorbeeld hoe ze TikTok moeten gebruiken, maar ze weten niet altijd wat de gevolgen zijn van wat ze daar posten. Onderzoek laat zien dat jongeren risico’s op het internet vaak pas herkennen als er iets misgaat. Een nare opmerking, cyberpesten, een gedeelde foto of een virale video. Daarom is preventie via gesprek zo krachtig. Praten over internetveiligheid en privacy zorgt ervoor dat leerlingen leren reflecteren vóór er iets misloopt. Dat

Lees meer

Positieve klassensfeer creëren: van regels naar routines en groepsgevoel

Een veilige en positieve klassensfeer creëren is misschien wel de belangrijkste taak van elke docent. Waar leerlingen zich veilig en geaccepteerd voelen, ontstaat er ruimte om te leren en samen te werken. Maar dat gaat niet altijd vanzelf. Pestgedrag, onduidelijke regels of storend gedrag kunnen de harmonie in de klas snel verstoren. Gelukkig zijn er bewezen strategieën om een klas om te vormen tot een hecht en positief team.   Van veel regels naar 5 gouden afspraken Recente onderzoeken bevestigen dat een lange lijst schoolregels vaak averechts werkt. Wanneer er te veel regels zijn, reageren leraren vooral op overtredingen die zij persoonlijk belangrijk vinden, wat leidt tot verschillen in aanpak en frustratie bij leerlingen. Onderzoekers als Archer en Hughes (2011) en Alter en Haydon (2017) benadrukken dat minder regels juist meer duidelijkheid en consistentie opleveren. Ook Gable, Hester, Rock en Hughes (2009) toonden aan dat een beperkt aantal kernregels effectiever

Lees meer

Wat kan je als mentor betekenen voor faalangstige leerlingen?

Iedere mentor krijgt vroeg of laat te maken met leerlingen die blokkeren zodra de druk toeneemt. Denk aan een proefwerkweek, een onverwachte presentatie of een stapel huiswerk die groter lijkt dan normaal. Waar sommige leerlingen dat zien als een uitdaging, schieten faalangstige leerlingen juist in paniek: “Dit gaat mij nooit lukken!” Heb je in je mentorgroep ook leerlingen die in paniek schieten zodra ze wat meer taken krijgen dan ze gewend zijn? Leerlingen die onzeker worden bij nieuwe of extra opdrachten? Zij worstelen vaak met faalangst dat volgens recente onderzoeken bij veel scholieren voorkomt. Bij de begeleiding van deze leerlingen is het belangrijk dat zij stap voor stap een positiever beeld van zichzelf opbouwen (Van Lieshout, 2002). Als mentor kun je daarin een belangrijke rol vervullen.   Een positief zelfbeeld is erg belangrijk Faalangstige leerlingen hebben vaak een negatief beeld van hun eigen kunnen. Ze focussen zich op wat misgaat

Lees meer

Sterke wachtwoorden voor leerlingen: 5 tips voor de klas

Leerlingen starten het schooljaar vaak met nieuwe accounts en inlogcodes. Toch kiezen ze vaak voor zwakke wachtwoorden zoals hun eigen naam met een combinatie van hun geboortedatum. Dat is allesbehalve veilig. Als docent kun je een sleutelrol vervullen door leerlingen te leren waarom sterke wachtwoorden belangrijk zijn. Daarmee vergroot je hun digitale weerbaarheid en help je hen veilig online te blijven. 5 tips voor sterke wachtwoorden voor leerlingen Gebruik een wachtwoordzin Een zin zoals ikhouvanvoetbal2025 is beter te onthouden én veiliger dan een kort wachtwoord. Varieer met tekens Hoofdletters, cijfers en symbolen maken een groot verschil (MijnFiets!2025). Vermijd persoonlijke gegevens Geen geboortedata of namen; dat is makkelijk te raden. Voor elk account een ander wachtwoord Zo voorkom je dat een hack alle accounts blootlegt. Bewaar wachtwoorden goed Niet op een post-it, maar in een wachtwoordmanager of beveiligde app.   Waarom zijn sterke wachtwoorden belangrijk voor leerlingen Uit onderzoek van het

Lees meer
Polarisatie in de klas

Polarisatie in de klas: Hoe ga je daarmee om?

Polarisatie in de samenleving groeit en die ontwikkeling zie je ook terug in de klas. Leerlingen nemen hun meningen, emoties en ervaringen mee naar school. Soms versterken die elkaar, maar vaak botsen ze juist. Voor jou als docent kan dat uitdagend zijn. Tegelijkertijd biedt het ook een kans om te oefenen met dialoog, respect en omgaan met verschillen. De klas is dé plek waar leerlingen aan de slag kunnen met deze belangrijke vaardigheden.   Wat is polarisatie? Polarisatie bestaat al zolang mensen samenleven. Filosoof Bart Brandsma (2017) benadrukt dat er altijd tegenstellingen ontstaan zodra groepen samenkomen. Denk aan jong tegenover oud of gelovig tegenover ongelovig. Sociale media fungeren tegenwoordig als brandstof voor polarisatie en zorgen ervoor dat verschillen sneller uitvergroot worden. Algoritmes belonen extreme uitspraken en creëren zogenaamde filterbubbels. Onderzoek van Bail et al. (2018) toont dat dit effect leidt tot meer wij-zij-denken. Deze dynamiek merk je direct in de

Lees meer

Meest gelezen

Tags

Menu